نقش مادران در ابتلا کودکان به دیابت نوع 2 در آینده
19 مه 2016- محققان دانشگاه Lund درسوئد درطی تحقیقات خود به علتی برایغالب بودن اثر وراثتی مادر درانتقال دیابت نوع 2 به کودکان دست یافتند. درحالیکه وراثت یک ژن خطر، از پیش در مورد دیابت به اثبات رسیده بود، هم اکنون دانشمندان دریافتند چنانچه این ژن از مادر به کودک به ارث برسد، بصورت غالب بیان می شود، درحالیکه چنانچه سرمنشاء این ژن پدر باشد، اثر آن کمتر بوده و یا هیچ اثری بر خطر ابتلا کودک به بیماری دیابت نوع 2 ندارد.
علل ابتلا به دیابت نوع 2، ترکیبی از وراثت و محیط زیست است. با این حال، تنها تا 15 درصد این خطر را وراثت توضیح می دهد.
پرفسورGroopمدیر این تحقیقات جدید و همکارانش تا حد زیادی به دانش کنونی ما در مورد دیابت نوع 2 و وراثت کمک کرده اند. او در اولین نقشه برداری ژنتیکی که در سال 2012 ارائه گردید، شرکت داشته و تعداد زیادی از ژنهای خطر دیابت نوع 2 را کشف نمود. او همچنین درمطالعه ای که در فنلاند در سال 1990 انجام گردید، نشان داد که خطر وراثت زمانی که مادر به دیابت نوع 2 مبتلا باشد، بیشتر است.
در مطالعه ی اخیر، اطلاعات بدست آمده از تحقیقات قبلی با آنالیزهای ژنتیکی جدید از خانواده هایی که یکی از والدین و یک کودک آنها به دیابت نوع 2 مبتلا بودند، ترکیب گردید.
یافته های محققان نشان داد که وراثت این بیماری از طریق مادر و یا پدر صورت می گیرد، محققان اطلاعات خود را از دو مطالعه ی بزرگ بروی خانواده ی افراد دیابتی در فنلاند و مجارستان گردآوری نمودند. درمجموع 4000 خانواده در این دومطالعه شرکت داشتند که اطلاعات مربوط به 2000 خانواده در مطالعه ی جدید مورد استفاده قرار گرفت.
نتایج این تحقیق نشان داد چنانچه منشاء دو واریته ی ژنی که به عنوان دو ژن خطر دیابت نوع 2 شناسایی شده اند، بنامهای KCNQ1و THADAمادر باشد، باعث افزایش خطرابتلا کودک به این بیماری می شوند، این اثر به عنوان" اثر والدین از مبداء" شناخته می شود. وراثت این ژنها از پدر دارای تأثیر بسیار کم یا بدون هیچگونه اثری بر خطر ابتلا کودک به دیابت نوع 2 می باشد.
محققان پیش از این، از نقش ژن KCNQ1در وراثت دیابت نوع 2 بین مادر و فرزند، مطلع بودند. حال آنها دریافتند که ژن THADAحتی دارای نقش مهم تری درانتقال وراثت از مادر به فرزند است. این موضوع پیش از این کشف نشده بود.
محقق ارشد این پژوهش Rashmi Prasadمی گوید: این حقیقت که این دو ژن زمانی که از مادر به ارث می رسند، بر خطرابتلا کودک به دیابت نوع 2 تأثیر می گذارند، احتمالاً به دلیل فرآیند خاموش شدن این ژنها در پدر با انجام فرایند imprintingاست. سن و عوامل محیطی که این ژنها را درمعرض تغییرات شیمیایی شناخته شده بنام متیلاسیون قرار می دهد، بر عملکرد آنها و در برخی موارد درخاموش نمودن ژنها موثر است، بنابراین شیوه ی زندگی مادر با عواملی مانند استرس، تغذیه، بیماری و .... احتمالاً بر خطر ابتلا جنین به بیماری دیابت درآینده تأثیر دارد.
پرفسور Groopمی گوید: حتی اگر شیوه ی زندگی پدر بر خطر ابتلا کودک در آینده تا حدی تأثیر گذارد اما از آنجائیکه جنین برای مدت زمان طولانی در دوران جنینی و در طی دوره ی شیردهی تحت تأثیر شیوه ی زندگی و عادات مادر قرار می گیرد، خطر بیشتری کودک را تحت تأثیر قرار می دهد. این موضوع می تواند توضیحی برای تأثیر بیشتر مادر بر ژنوم کودک باشد. یافته های این تحقیق درمجله ی Diabetologiaمنتشر گردید.
منابع:
Diabetologia, doi: 10.1007/s00125-016-3973-9, published online 7 May 2016.
http://www.medicalnewstoday.com/releases/310418.php